Kort antwoord. In een appartement beslissen meestal de leidingen: het toilet blijft bij de toiletafvoer, en de rest komt eromheen. Voor een standaardbad heb je een wand van ongeveer 1,7 m (5 ft 7 in) nodig; is die korter, dan levert een douche meestal meer op. Laat ongeveer 60 tot 75 cm (24 tot 30 in) vrij voor het toilet en ongeveer 70 cm (28 in) voor de wastafel, en zorg dat de deur opengaat zonder ergens tegenaan te slaan. De getallen hier zijn gangbare richtlijnen, geen regels: de lokale bouwregels en de instructies van de fabrikant gaan voor.
Standaard kamermatenKeukenindelingPlattegrond lezen
Begin bij de leidingen
- De toiletafvoer. De afvoer van het toilet is de breedste leiding, meestal ongeveer 100 tot 110 mm (4 in) doorsnee, en hij heeft een gelijkmatig afschot nodig naar de gezamenlijke standleiding van het gebouw. In een appartement ligt daarmee vaak vast waar het toilet kan staan.
- Het toilet verplaatsen kan betekenen dat de vloer omhoog moet, dat een leiding in een koof verdwijnt of dat er een pomp komt. De toiletafvoer verplaatsen is een van de duurste ingrepen bij een nieuwe badkamer, en in een appartementengebouw kan er toestemming van de VvE of het gebouwbeheer voor nodig zijn. Vraag het een loodgieter voordat je rond een nieuwe plek plant.
- De afvoeren van wastafel, bad en douche zijn smaller, ongeveer 32 tot 40 mm (1,25 tot 1,5 in), en makkelijker te verplaatsen, maar ook zij hebben afschot nodig. Op een betonvloer moet een douchebak soms hoger komen om ruimte te maken voor de afvoer.
- De afzuigventilator. Veel bouwregels vragen erom, en het kanaal moet ergens naar buiten kunnen.
- Elektra. Verlichting bij water vraagt geschikte armaturen, en in het Verenigd Koninkrijk delen de regels een badkamer in zones rond het bad en de douche in. Schakel een erkende elektricien in.
Douche of bad?
| Keuze | Ruimte die het meestal nodig heeft | Let op |
|---|---|---|
| Standaardbad | Ongeveer 170 × 70 cm (5 ft 7 in × 2 ft 4 in) | Het neemt een hele wand in |
| Kort bad | Ongeveer 150 tot 160 cm (4 ft 11 in tot 5 ft 3 in) lang | Lange mensen liggen gebogen |
| Douchebad | Ongeveer 170 cm lang, breder aan de douchekant | Een vaste wand houdt het water beter tegen dan een gordijn |
| Vierkante douchebak | Meestal 80 × 80 tot 90 × 90 cm (32 tot 36 in in het vierkant) | Onder ongeveer 80 cm voelt het krap |
| Inloopdouche zonder bak | Een betegelde vloer met afschot naar een afvoerputje | Het afschot en de waterdichting moeten kloppen |
Met jonge kinderen is een bad het passen en meten vaak waard. Anders wint een ruime douche meestal van een kort bad waar alles omheen gepropt staat.
De deur
Een deur die naar binnen opendraait, heeft draairuimte nodig, en in een kleine ruimte raakt hij het toilet, de wastafel of iemand die daar staat.
- Wissel de scharnierkant zodat de deur tegen een lege wand opengaat.
- Laat hem naar buiten draaien, als de gang er ruimte voor heeft. Valt er binnen iemand tegen de deur, dan kan hij nog steeds open.
- Een schuifdeur aan de gangkant heeft een stuk vrije wand naast de opening nodig.
- Een inbouwschuifdeur schuift de muur in; daarvoor heb je een wand nodig zonder leidingen of bedrading waar hij loopt.
- Douchedeuren draaien ook. Een draaideur moet vrij blijven van het toilet en de wastafel. Een schuifdeur of een vaste wand bespaart ruimte.
Vrije ruimte: gangbare richtlijnen
| Wat | Gangbare richtlijn | Waarom |
|---|---|---|
| Midden van het toilet tot de zijwand of het volgende sanitair | Ongeveer 40 tot 45 cm (16 tot 18 in); Amerikaanse voorschriften eisen minstens 15 in (38 cm) | Ellebogen en schouders |
| Vrije ruimte voor het toilet | Ongeveer 60 tot 75 cm (24 tot 30 in); Amerikaanse voorschriften staan minimaal 21 in (53 cm) toe | Knieën, en opstaan |
| Vrije ruimte voor de wastafel | Ongeveer 70 cm (28 in); ongeveer 55 cm (22 in) voelt krap | Over de wastafel buigen |
| Hoogte van de wastafelrand | Ongeveer 80 tot 90 cm (31 tot 35 in) | Hoger als iedereen in huis lang is |
| Ruimte om uit douche of bad te stappen | Ongeveer 70 cm (28 in) langs de opening | Afdrogen |
Voorschriften verschillen per land, en een badkamer die geschikt moet zijn voor een rolstoel heeft veel meer ruimte nodig.
Indelingen die werken in kleine ruimtes
- Alles tegen één wand. Toilet, wastafel en douche of bad op een rij langs de wand met de leidingen. Eenvoudig leidingwerk, en de vloer blijft vrij.
- Bad dwars aan het eind. In een lange, smalle ruimte vult het bad het uiteinde en delen toilet en wastafel één zijwand.
- Douche in de hoek. Een vierkante of ronde hoekdouchebak laat twee wanden vrij voor toilet en wastafel.
- Hangtoilet en zwevende wastafel. Je ziet de vloer eronder, dus de ruimte oogt groter en is makkelijker schoon te houden. Het reservoir zit in een inbouwframe achter een voorzetwand, vaak ongeveer 15 tot 20 cm (6 tot 8 in) diep.
Opbergen
- Een spiegelkast boven de wastafel. Controleer of de open deur vrij blijft van je hoofd en de lamp.
- Een badmeubel onder de wastafel verbergt de leidingen; een zwevend exemplaar houdt de vloer vrij.
- Een nis in de douchewand, waar de wand dik genoeg is en er geen leidingen in zitten.
- Haakjes en een handdoekrek bij de douche, niet achter de deur, waar handdoeken nooit drogen.
In een groot deel van Europa staat de wasmachine hier ook: ongeveer 60 × 60 cm (24 × 24 in) vloer, plus water, een afvoer en stroom op een plek die de lokale regels toestaan.
Licht
Kleine badkamers hebben vaak helemaal geen raam.
- Meer dan één lamp. Met alleen een plafondlamp staat je gezicht bij de spiegel in de schaduw.
- Licht bij de spiegel, van opzij of van voren op je gezicht, niet alleen van boven.
- Lichte wanden, grote tegels, een glazen wand en een grote spiegel laten een kleine ruimte groter aanvoelen.
Veelgemaakte fouten
- Een nieuwe plek voor het toilet plannen voordat je een loodgieter hebt gevraagd waar de afvoer heen kan.
- Een deur die tegen de wastafel slaat, of een douchedeur die het toilet raakt.
- Te weinig ruimte voor het toilet.
- Een bad erin persen door al het andere te krap te maken.
Probeer de indeling in 3D
In Flatwalk wordt de badkamer stuk voor stuk opgebouwd langs de muren van je eigen plattegrond, met vloeren, tegels en verf. Kies het type deur en loop dan op ooghoogte naar binnen. In de 3D-woning zit een meetlint: tik op de voorkant van het toilet en de wand ertegenover en lees de afstand af, met de lijn haaks op de muur. Voeg lampen toe en zie een badkamer zonder raam verlicht.
Wat het niet doet: Flatwalk controleert deze richtlijnen niet voor je, en het weet niet waar je leidingen lopen. Meet de ruimte zelf op en vraag het een loodgieter voordat je iets bestelt.
Wat Flatwalk doet en oudere planners overslaan

Verlichting
Voeg plafondlampen en ledstrips toe en zie de spiegel en de douche verlicht, niet alleen getekend.

Je woning in je eigen stad
Vul het adres in en de straat en de gebouwen om je heen verschijnen in 3D, waar de kaart ze heeft.

Zon op jouw adres
Heeft de badkamer een raam, zie dan of de ochtendzon er komt, per datum en uur.

Eén meubel in je eigen kamer
Zet via de livecamera of op een foto van de kamer een meubel op ware grootte op je eigen vloer voordat je koopt.

Details
Badkamers, keukens en kasten, stuk voor stuk opgebouwd, met vloeren, tegels en verf, en tientallen soorten deuren.

Gemaakt voor je duim
Tik op het begin en het eind van een lijn om de ruimte voor het toilet te meten.
Veeg voor meer. Elke afbeelding is de app zelf.
Eén woning, gratis
De meeste mensen plannen één huis. Daarvoor kost Flatwalk niets: geen proefperiode die afloopt en geen creditcard. De woning tekenen, de badkamer opbouwen, het meetlint, meubels, verlichting, zon en rondlopen horen er allemaal bij, en elke AI-tool mag je één keer gratis gebruiken. Een lidmaatschap is voor wie meer woningen of meer AI wil.
Veelgestelde vragen
Hoe klein kan een badkamer zijn? Als grove richtlijn past een doucheruimte met toilet en wastafel in ongeveer 2,5 tot 3 m² (27 tot 32 sq ft), en een badkamer met een bad van normale lengte in ongeveer 3,5 m² (38 sq ft) of meer. De vorm en de leidingen tellen net zo zwaar als de oppervlakte.
Is een douche of een bad beter in een kleine badkamer? Is geen enkele wand ongeveer 1,7 m (5 ft 7 in) lang, dan werkt een douche meestal beter. Met jonge kinderen is een bad het vaak waard.
Kan ik het toilet verplaatsen in een appartement? Soms, maar de toiletafvoer heeft afschot nodig naar de gezamenlijke standleiding, dus het kan betekenen dat de vloer omhoog moet, dat leidingen in een koof komen of dat er een pomp nodig is. Het is een van de duurste ingrepen. Vraag het eerst aan een loodgieter, en aan de VvE of het gebouwbeheer.
Hoeveel ruimte heb ik nodig voor een toilet? Een gangbare richtlijn is ongeveer 60 tot 75 cm (24 tot 30 in). Sommige voorschriften staan minder toe, maar dan voelt het krap.
Met Flatwalk bouw je je badkamer stuk voor stuk op in een 3D-plattegrond van je eigen woning, loop je er op ooghoogte in en meet je hem op, gratis voor één woning. De app komt binnenkort op Google Play; zet je op de wachtlijst via flatwalk.app.
Zet je op de wachtlijst